KOBİ Kredisi Türleri: Rotatif (BCH), Spot ve Taksitli

Kısa cevap: KOBİ kredisi tek bir ürünün adı değil; bankaların küçük ve orta büyüklükteki işletmelere verdiği ticari kredilerin genel adıdır. En sık kullanılan KOBİ kredisi türleri şunlardır: taksitli ticari kredi (para bir defada kullanılır, taksitle ödenir), rotatif kredi (limit içinde istendiği zaman kullanılıp geri ödenir; Garanti BBVA, Akbank ve İş Bankası bu ürünü BCH — borçlu cari hesap adıyla da anar), spot kredi (bir defada kullanılır, anapara vade sonunda tek seferde ödenir), ticari ek hesap (vadesiz hesaba bağlıdır, bakiye yetmeyince devreye girer) ve çek/senet iskontosu. Bunlara nakit çıkmayan teminat mektubu gibi gayrinakdi krediler eklenir. Doğru türü faiz oranından önce nakit akışınızın şekli belirler.

Bu rehber, işletmesi için finansman arayan esnaf, şahıs işletmesi sahibi ve şirket yöneticisi içindir. Başvuru şartları ve istenen belgeler bu yazının konusu değil; onlar için esnaf kredisi şartları rehberimize bakın.

Özet kutusu:

• KOBİ: yıllık çalışan sayısı 250'den az, net satış hasılatı veya mali bilançosu 1 milyar TL'yi aşmayan işletme. Üst sınır 7 Ağustos 2025'te 500 milyon TL'den yükseltildi.
• Para bir defada lazımsa ve düzenli gelirle geri ödenecekse: taksitli ticari kredi.
• Tutar ve tahsilat tarihi belliyse: spot kredi (faiz sabit, anapara vade sonunda).
• İhtiyaç dalgalıysa: rotatif kredi (BCH) veya ticari ek hesap; faiz yalnızca kullanılan tutar ve gün için işler.
• Teminat yetmiyorsa KGF kefaleti devreye girebilir.
• Bu yazıdaki faiz oranları örnektir, güncel teklif değildir.

KOBİ Nedir? Güncel Resmî KOBİ Tanımı

KOBİ'nin tanımı, 24 Mayıs 2023 tarihli ve 7297 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği'nde yapılır. 7 Ağustos 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle orta büyüklükteki işletmenin mali üst sınırı 500 milyon TL'den 1 milyar TL'ye çıkarıldı; mikro ve küçük işletme sınırları aynı kaldı.

Tabloyu okurken dört ayrıntı önemlidir:

1. "Veya" kuralı. Çalışan sayısı şartı mutlaka sağlanmalıdır; mali tarafta ise net satış hasılatı ile mali bilançodan birinin sınırı aşmaması yeterlidir. Örnek: 180 çalışanı, 1,4 milyar TL cirosu ve 900 milyon TL bilançosu olan bir firma, ciro sınırı aşsa da bilançosu 1 milyar TL'nin altında kaldığı için orta büyüklükte KOBİ sayılır.
2. Çalışan sayısı "yıllık iş birimi" ile ölçülür. Takvim yılında hizmet akdiyle çalışanların prim gün sayıları toplanıp 360'a bölünür. Çıraklar ve staj yapan öğrenciler sayılmaz. Örnek: yıl boyu çalışan 12 kişi ile 180 gün çalışan 6 kişi → (12 × 360 + 6 × 180) ÷ 360 = 15 yıllık iş birimi.
3. Bağlı şirketler eklenir. Sermayesinin çoğunluğuna sahip olduğunuz (ya da size sahip olan) işletmelerin verileri tamamen, %25–50 arası ortaklıklarda ise ortaklık oranında sizin verilerinize eklenir. Gerçek kişi işletmeleri bağımsız işletme sayılır.
4. KOBİ niteliğinin kaybı gecikmeli işler. Bir kriteri son iki hesap döneminin verileriyle aşan işletme KOBİ niteliğini kaybeder; son hesap döneminde sınırların altına düşen işletme ise bu niteliği kazanır. Mikro, küçük ya da orta sınıfı ise son hesap dönemi verisine göre belirlenir.

Bu resmî tanım özellikle KOSGEB destekleri gibi kamu programlarında belirleyicidir. Bankalar ise müşterilerini kendi iç kriterlerine göre "esnaf", "işletme", "KOBİ" veya "ticari" gibi segmentlere ayırır; bu ayrım banka bankaya değişir.

KOBİ Kredisi ile Esnaf Kredisi Arasındaki Fark

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu'na göre esnaf ve sanatkâr; Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olan, ekonomik faaliyetini sermayesiyle birlikte bedenî çalışmasına dayandıran, kazancı tacir veya sanayici sayılmasına yetmeyen; basit usulde vergilendirilen, işletme hesabı esasına göre defter tutan ya da vergiden muaf olan meslek ve sanat sahibidir. Yani "esnaf" hukuki bir statü, "KOBİ" ise bir ölçek sınıfıdır; ikisi birbirini dışlamaz.

KOBİ Yönetmeliği, bilanço esasına göre defter tutmayan işletmelerde yalnızca çalışan sayısına bakılacağını söyler. Bu yüzden 10 kişiden az çalışanı olan bir esnaf, cirosu ne olursa olsun mikro işletmedir. Bilanço esasına göre defter tutan bir şirket ise hem çalışan sayısı hem ciro/bilanço sınırıyla değerlendirilir.

Kredi türleri açısından esnaf ile şirket arasında temel bir fark yoktur: ikisi de bankanın kredi politikasına bağlı olarak taksitli, rotatif veya spot kredi kullanabilir. Fark kanalda çıkar. Esnaf ve sanatkârlar için Halkbank kanalıyla kullandırılan, faizinin bir kısmını Hazine'nin karşıladığı krediler vardır; esnaf ve sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri de ortaklarına bu kredilerde kefil olur. Bu yolun koşullarını esnaf kredisinde faiz indirimi rehberimizde ayrıntılandırdık.

KOBİ Kredisi Türlerine Genel Bakış

Bankacılık Kanunu'nun 48. maddesi, nakdi kredilerin yanında teminat mektubu, kefalet, aval ve kabul gibi gayrinakdi işlemleri de kredi sayar. Katılım bankaları aynı ihtiyaçları faiz yerine kâr payı esaslı finansmanla karşılar; Kanun bu finansmanları da kredi kapsamında tutar.

Taksitli Ticari Kredi

Taksitli ticari kredide tutarın tamamı bir defada kullanılır ve önceden belirlenen dönemlerde taksitlerle geri ödenir. Bankalar ödeme planını işletmenin nakit akışına göre esnetebilir. Örneğin Yapı Kredi'nin sitesinde (7 Ekim 2026) işletme sermayesine yönelik taksitli kredi için aylık, 3 aylık veya 6 aylık eşit taksit ya da 6 aya kadar ödemesiz dönem seçeneğiyle 36 aya kadar, makine ve ekipman finansmanı için 60 aya kadar vade gösteriliyor. Yapı Kredi'nin esnaf ve KOBİ kredisi bilgilerini Yapı Kredi esnaf ve KOBİ kredisi sayfamızda bulabilirsiniz; ticari kredide faiz işletmeye özel belirlendiği için güncel teklifi bankadan alın.

Örnek (örnek oranla): 1.000.000 TL, 12 ay vade, aylık %4,00 faiz, eşit taksit:

• Aylık taksit ≈ 106.552 TL
• Toplam geri ödeme ≈ 1.278.626 TL
• Toplam faiz ≈ 278.626 TL

Taksit, anüite formülüyle bulunur: tutar × aylık faiz ÷ [1 − (1 + aylık faiz) üzeri (−vade)]. Hesaba vergi ve masraflar dahil değildir. Formülün adım adım açıklaması kredi taksiti nasıl hesaplanır rehberimizde yer alıyor.

İşletme sermayesi mi, yatırım mı?

Kredinin amacı vadesini belirler. Stok, kira, maaş ve tedarikçi ödemesi gibi işletme sermayesi ihtiyaçları daha kısa vadeyle; makine, ekipman ve araç gibi yatırımlar daha uzun vadeyle finanse edilir. Yapı Kredi örneğinde makine-donanım kredisi KDV hariç fatura tutarına kadar, imalatçılara yönelik yatırım destek kredisi ise makine ve ekipman tutarının %80'ine kadar ve 60 aya kadar vadeyle sunuluyor.

Genel kural: kredinin vadesi, finanse ettiği varlığın işletmeye para kazandırdığı süreyle uyumlu olmalıdır. Kısa vadeli krediyle uzun ömürlü makine almak, her yenilemede faiz ve limit riskini size yükler.

Ödemesiz dönem faizsiz dönem değildir

Ödemesiz dönemde taksit ödenmez ama faiz işlemeye devam eder. Yapı Kredi, ödemesiz dönemde işleyen faizi ilk taksite yansıttığını ödeme tablosunda belirtiyor. Örnek: 500.000 TL'lik krediye aylık %4,00 faizle 3 ay ödemesiz dönem eklerseniz, bu sürede yaklaşık 500.000 × 0,04 × 3 = 60.000 TL faiz birikir ve bu tutar ilk taksitte karşınıza çıkar.

Sezonluk işletmeler için daha esnek planlar da vardır: aynı bankanın turizm sektörüne yönelik kredisinde yılda 8 aya kadar ödemesiz dönem ve yılda en az 4 taksit koşulu yer alıyor.

Rotatif Kredi (BCH) Nedir?

Rotatif kredi, bankanın tanıdığı limit içinde istediğiniz zaman kullanıp istediğiniz zaman geri ödediğiniz nakdi kredidir. Geri ödediğiniz tutar limitinize geri döner. Faiz, çektiğiniz tutar için ve kullandığınız gün kadar işler. Garanti BBVA ürün sayfasını "Rotatif Krediler (BCH)" başlığıyla yayımlıyor, Akbank rotatif krediyi bir BCH ürünü olarak tanımlıyor, İş Bankası da BCH limitinin vade boyunca serbestçe (rotatif) kullanılabileceğini belirtiyor. Kısacası bu bankalarda BCH ile rotatif kredi aynı ürün ailesidir.

Banka sitelerindeki tanımlara göre (7 Ekim 2026):

• Garanti BBVA: Teminatlı ya da teminatsız kullandırılabiliyor; Mobil ve İnternet'ten en fazla 12 ay vadeli kullanım için başvurulabiliyor. Faiz sabit değil, kullanılan gün üzerinden hesaplanıyor ve üçer aylık dönemlerde ödeniyor. İşlemiş faiz ödenmek kaydıyla hesap istenildiğinde kapatılabiliyor.
• Akbank: "İşlek" adıyla sunduğu rotatif kredi Türk lirası veya döviz cinsinden kullanılabiliyor; faiz piyasa koşullarına göre değişiyor ve üç ayda bir ödeniyor.
• İş Bankası: BCH faizi 31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül ve 31 Aralık'ta tahsil ediliyor; kredi istenildiğinde kısmen veya tamamen kapatılabiliyor.

Bu bankaların esnaf ve KOBİ kredisi bilgilerini Garanti BBVA esnaf ve KOBİ kredisi, Akbank esnaf ve KOBİ kredisi ve İş Bankası esnaf ve KOBİ kredisi sayfalarımızda inceleyebilirsiniz; güncel faiz teklifi işletmeye özel olarak bankadan alınır.

Örnek (örnek oranla): İşletmeniz 1.000.000 TL'lik bir nakit açığını 3 ayda kapatacak: ilk ay 1.000.000 TL, ikinci ay 600.000 TL, üçüncü ay 200.000 TL kullanıyorsunuz. Aylık %4,00 faizle basitleştirilmiş hesap:

• 1. ay: 1.000.000 × %4 = 40.000 TL
• 1. ay: 600.000 × %4 = 24.000 TL
• 1. ay: 200.000 × %4 = 8.000 TL
• Toplam faiz: 72.000 TL

Aynı tutarı 3 aylık spot krediyle bir defada çekseydiniz, aynı oranla 1.000.000 × %4 × 3 = 120.000 TL faiz öderdiniz. Ancak bu karşılaştırma iki ürüne aynı oranın uygulandığını varsayar. Gerçekte Garanti BBVA, geri ödeme tarihi belli olduğu için spot kredinin fiyatının rotatif kredilere kıyasla daha düşük olduğunu belirtiyor; bankanın ücret tarifesinde kullandırım ücreti de spot gibi kredilerde kullandırım anında, rotatif kredilerde ise dönem sonunda ortalama bakiye üzerinden alınıyor. Kararı, bankanın iki ürün için verdiği ayrı oran ve ücretlerle aynı senaryoyu hesaplayarak verin. Rotatif kredinin avantajı kullanmadığınız paraya faiz ödememenizdir; dezavantajı faizin değişken olmasıdır. Oranlar yükselirse maliyetiniz de yükselir.

Spot Kredi Nedir?

Spot kredide tutarın tamamı bir defada kullanılır. Anaparanın tamamı vade sonunda ödenir; faiz ise ara dönemlerde ya da vade sonunda bir defada ödenebilir. Akbank ve Garanti BBVA'nın tanımlarına göre faiz oranı kredi açılışında belirlenir ve vade boyunca değişmez. Garanti BBVA'da Mobil ve İnternet'ten en fazla 12 ay vadeli spot kredi başvurusu yapılabiliyor; banka, vadeden önce kapatılabilen "erken kapama opsiyonlu" bir türü de ayrıca sunuyor.

Örnek (örnek oranla): Bir toptancı 1.000.000 TL'lik mal alımını tedarikçisine bugün ödeyecek; müşterisinden tahsilat 90 gün sonra toplu gelecek. 3 ay vadeli spot kredi, aylık %4,00 faizle:

• Faiz: 1.000.000 × %4 × 3 = 120.000 TL
• Vade sonunda ödenecek tutar: 1.120.000 TL (vergi ve masraflar hariç)

Bu senaryoda spot kredinin değeri, tutarın ve tahsilat tarihinin belli olmasından gelir: faiz baştan bellidir ve vade boyunca taksit yükü yoktur. Risk, tahsilatın gecikmesidir; anapara vade günü tek seferde ödenir.

Spot mu, rotatif mi?

Ticari Ek Hesap (Ticari KMH)

Ticari ek hesap, işletmenin vadesiz hesabına tanımlanan kredili mevduat hesabıdır. Hesapta para yokken çek, vergi, fatura veya havale ödemesi geldiğinde limit kendiliğinden devreye girer. Faiz yalnızca hesabın eksi bakiyede kaldığı günler için işler.

Banka uygulamalarından örnekler (7 Ekim 2026):

• İş Bankası: Faiz kullanılan gün kadar işliyor ve her ay sonunda ödeniyor; limit kullanılmazsa faiz ya da ücret alınmıyor.
• Ziraat Bankası: Ürünü kısa vadeli, küçük tutarlı nakit ihtiyaçları için konumluyor; faiz aylık veya üç aylık dönemlerde tahakkuk ediyor.
• Yapı Kredi: "Esnek Ticari Hesap" adıyla sunuyor; kullanılmazsa ücret yok, ancak gün içinde kapatılan eksi bakiye de faize tabi.

Rotatif krediyle farkı şudur: ek hesap vadesiz hesaba bağlıdır ve kendiliğinden devreye girer, rotatif kredide ise kullanım sizin talebinizle yapılır. Ek hesap birkaç günlük açıklar için tasarlanmıştır. Aylarca eksi bakiyede duran bir ek hesap, yanlış kredi türü seçildiğinin işaretidir.

Çek ve Senet Karşılığı Kredi: İskonto

İskonto kredisinde vadesi gelmemiş müşteri çeki veya senedi temlik cirosuyla bankaya devredilir. Garanti BBVA'nın tanımına göre banka, vadeye kadar olan faizi, komisyonu ve bunlar üzerinden alınan yasal kesintileri düşerek kalanı öder. Akbank, birden fazla çekte ağırlıklı ortalama vadeyi esas alıyor; kredi, çekler vadesinde ödendikçe kendiliğinden kapanıyor.

Örnek (örnek oranla): 60 gün vadeli 300.000 TL'lik müşteri çeki, aylık %4,00 faizle:

• Faiz: 300.000 × %4 × 2 = 24.000 TL
• Hesaba geçen: yaklaşık 276.000 TL; komisyon ile BSMV gibi yasal kesintiler bu tutardan ayrıca düşülür

Gayrinakdi Kredi: Teminat Mektubu

Teminat mektubu, bankanın müşterisi adına üçüncü kişiye verdiği yazılı garantidir. Nakit çıkmaz ama gayrinakdi kredi limitinizden kullanılır. Akbank üç yaygın türünü şöyle sıralar: ihalede teklifin ciddiyetini gösteren geçici, sözleşme sonrası işin tamamlanmasını güvenceye alan kesin ve peşin alınan avansı güvenceye alan avans teminat mektubu. Banka bunun karşılığında faiz değil, genellikle yıllık oran üzerinden hesaplanan komisyon alır. Dış ticarette aynı mantıkla akreditif kullanılır.

Banka garantiyi tazmin ederse, yani lehtara ödeme yaparsa, ödenen tutar nakit krediye dönüşür. Bankacılık Kanunu da gayrinakdi kredilerin nakde dönüşen bedellerini kredi sayar.

Teminat Türleri: KGF, Kefalet, İpotek ve Rehin

Banka hangi KOBİ kredisi türünü verirse versin, tutar büyüdükçe teminat ister. Başlıca seçenekler:

• KGF kefaleti: Kredi Garanti Fonu, teminat yetersizliği nedeniyle finansmana erişmekte zorlanan KOBİ ve KOBİ dışı işletmelere bankaya karşı kefil olur. Başvuru bankadan yapılır; kefalet oranı pakete göre değişir (İş Bankası'nın KGF sayfasındaki paketlerde oran çoğunlukla %80–%90; KGF'nin İhracat Destek Paketi'nde reeskont kredilerinde %100). Ayrıntılar için KGF kredisi rehberimize bakın.
• Kefalet kooperatifi: Esnaf ve sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri, ortaklarının Halkbank'tan kullandığı kredilere kefil olur.
• Şahsi kefalet: Şirket kredilerinde ortakların ya da üçüncü kişilerin kefaleti istenebilir.
• İpotek: İşletmenin veya ortakların gayrimenkulü banka lehine ipotek edilir.
• Taşınır rehni: 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'yla makine, stok, hammadde, alacaklar, ticari plaka ve hatta esnaf işletmesinin kendisi, teslim edilmeden rehin verilebilir. Ticaret Bakanlığı'na göre sözleşme noterde veya güvenli elektronik imzayla imzalanıp Rehinli Taşınır Sicili'ne (TARES) tescil edilir ve bu işlemlerden vergi, harç alınmaz.
• Araç rehni: Ticari araç kredilerinde araç bankaya rehnedilir. Yapı Kredi'de bu kredi araç anahtar teslim bedelinin %80'ine kadar ve 48 aya kadar vadeyle sunuluyor.
• Çek ve senet: İskonto kredisinde müşteri çekleri temlik cirosuyla bankaya devredilir.

Hangi teminatın, hangi belgelerle isteneceği bankanın kredi politikasına bağlıdır; banka bazında koşullar için esnaf kredisi şartları rehberine bakın.

Hangi İhtiyaca Hangi KOBİ Kredisi Türü?

Pro ipucu: Kredi türünü seçmeden önce son 6–12 ayın hesap hareketlerinden aylık nakit giriş-çıkış tablonuzu çıkarın. Açık düzenli ve kalıcıysa taksitli kredi, tek seferlik ve tarihi belliyse spot kredi, ay içinde gidip geliyorsa rotatif kredi ya da ek hesap doğru araçtır. Teklifleri ise faiz oranıyla değil, aynı senaryodaki toplam maliyetle karşılaştırın; ticari kredilerde faize ek olarak limit üzerinden kredi tahsis ücreti ve kullanım üzerinden kullandırım ücreti alınabilir (Garanti BBVA'nın ticari ücret tarifesinde ikisi de yer alıyor), bunları bankanızın ticari ücret tarifesinden kontrol edin. Vergiler için KKDF ve BSMV rehberimize bakabilirsiniz.

Sonuç

KOBİ kredisi türleri arasında doğru seçim, faiz oranından önce nakit akışının şekline bakılarak yapılır: düzenli geri ödeme için taksitli kredi, tutarı ve tarihi belli kısa ihtiyaç için spot kredi, dalgalı açık için rotatif kredi (BCH) ya da ek hesap, vadeli çek için iskonto, teminat şartı için teminat mektubu. Teminat yetmediğinde KGF kefaleti, esnafsanız kooperatif kanalı devreye girer. Türü belirledikten sonra teklifleri aynı senaryoda toplam maliyetle karşılaştırın.

Sonraki adım: Bankaların esnaf ve KOBİ kredisi koşullarını karşılaştırın →

Kaynaklar

• Resmî Gazete (25.05.2023, sayı 32201) — Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği, Karar Sayısı 7297 (erişim: 7 Ekim 2026)
• Resmî Gazete (07.08.2025, sayı 32979) — KOBİ Yönetmeliğinde Değişiklik, Karar Sayısı 10182 (erişim: 7 Ekim 2026)
• KOSGEB — KOBİ tanımı güncellendi duyurusu (erişim: 7 Ekim 2026)
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu, madde 3 (erişim: 7 Ekim 2026)
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, madde 48 (erişim: 7 Ekim 2026)
• Resmî Gazete (25.01.2018, sayı 30312) — 32 Sayılı Kararda Değişiklik, madde 17/A (erişim: 7 Ekim 2026)
• Kredi Garanti Fonu — kgf.com.tr, İhracat Destek Paketi (erişim: 7 Ekim 2026)
• T.C. Ticaret Bakanlığı — Taşınır rehni ve TARES (erişim: 7 Ekim 2026)
• Garanti BBVA — Rotatif Krediler (BCH), Spot Krediler, İskonto Kredisi, Ticari Ürün ve Hizmet Ücretleri (erişim: 7 Ekim 2026)
• Akbank — İşlek Rotatif Kredi, Spot Kredi, Taksitli Ticari Kredi, İskonto Kredisi, Teminat Mektubu Nedir? (erişim: 7 Ekim 2026)
• İş Bankası — Borçlu Cari Hesap, Ticari Ek Hesap, Kredi Garanti Fonu (KGF) (erişim: 7 Ekim 2026)
• Ziraat Bankası — Ticari Kredili Mevduat Hesabı (erişim: 7 Ekim 2026)
• Yapı Kredi — Taksitli Ticari Krediler, Esnek Ticari Hesap (erişim: 7 Ekim 2026)

Bilgilendirme amaçlıdır; bu yazıdaki faiz oranları örnek senaryodur, güncel teklif değildir. Ürün özellikleri ve mevzuat değişebilir; başvurudan önce bankanızdan teyit edin.